De eerste avonden dat de verwarming weer aangaat, valt het meteen op: het is warm bij de radiator, maar bij de voordeur en de vensterbank blijft het kil. Dat is geen inbeelding, dat is tocht. En tocht kost geld, want je verwarmt lucht die vervolgens gewoon naar buiten lekt terwijl er koude lucht voor terugkomt.
Het goede nieuws: de meeste tochtplekken vind je in een uurtje en dicht je met spullen van een paar euro uit de bouwmarkt. Geen verbouwing, geen vakman nodig. Wel een beetje discipline om echt elke kier na te lopen, want het zijn juist de kleine plekken die je huis samen flink laten lekken.
Waarom tocht je energierekening opjaagt
Een huis vol kieren en naden is simpelweg lek. Koude lucht komt naar binnen, warme lucht verdwijnt naar buiten, en je huis voelt kouder aan dan de thermostaat zegt. De meeste mensen reageren daarop door de thermostaat een graadje hoger te zetten, terwijl dat het probleem juist erger maakt: je gasverbruik gaat omhoog zonder dat het comfort echt verbetert.
Volgens Milieu Centraal scheelt het dichtmaken van alle naden en kieren in een gemiddelde hoekwoning zo'n 50 kuub gas per jaar, omgerekend ongeveer 65 euro. Kun je de thermostaat daarna ook nog een graadje lager zetten zonder dat het minder comfortabel aanvoelt, dan loopt de besparing op tot rond de 230 euro per jaar. Voor een klusje dat je in een middag doet, is dat een prima rendement.
Deuren en ramen: de grootste boosdoeners
Begin bij de plekken die bewegen, want daar zit de meeste tocht. Doe een simpele test: houd je hand langs de rand van een raamkozijn of deur op een winderige dag. Voel je luchtstroming, dan is dat je eerste klus.
- Ramen en deuren die je opent: hiervoor gebruik je tochtband (de zachte, schuimachtige strips) of tochtstrips (de stugere kunststof of metalen profielen). Tochtband is makkelijker te plakken, tochtstrips gaan langer mee bij deuren die vaak gebruikt worden.
- Onder de voordeur: daar werkt een tochtborstel of een dorpel het beste. De ruimte onder een buitendeur is vaak groter dan je denkt, en juist daar stroomt veel koude lucht naar binnen.
- De brievenbus: een simpele borstel achter de klep, of een tochtvrije brievenbus als je toch aan het klussen bent, scheelt meer dan je zou verwachten bij een noordwestenwind.
De plekken die je snel vergeet
Naast ramen en deuren zijn er een paar plekken die minder voor de hand liggen, maar wel flink kunnen lekken. Het kruipluik is daar een klassiek voorbeeld van: die sluit vaak niet goed af en zorgt voor een koude luchtstroom die via de vloer je woonkamer in trekt. Maak de rand goed sluitend met tochtband of tochtstrips.
Ook stopcontacten en leidingdoorvoeren in een buitenmuur kunnen tochten, net als de aansluiting van een afzuigkap of ventilatiekanaal. Kitranden rond kozijnen die zijn uitgedroogd of gescheurd, laten eveneens lucht door. Loop bij twijfel gewoon met een kaarsvlam langs de randen: flikkert die, dan zit daar een lek.
Let op de ventilatie, anders keert het probleem terug
Een huis volledig dichtsmeren is geen goed idee. Ventilatie blijft nodig, anders krijg je last van vocht, muffe lucht of zelfs schimmel. Zorg dus dat ventilatieroosters in kozijnen open blijven en dat je mechanische ventilatie of wtw-unit gewoon blijft draaien. Het gaat om het dichten van ongewenste kieren, niet om het huis luchtdicht maken.
Heb je je woonkamer al onder handen genomen met akoestische wandpanelen, dan is dit een mooi moment om meteen de kieren achter die panelen te checken. Dezelfde logica geldt trouwens voor de dakgoot die je voor het najaar al had nagelopen: kleine klussen nu voorkomen grotere problemen als het echt gaat vriezen.
Wat kost het en wat levert het op
Tochtband en tochtstrips liggen meestal tussen de 10 en 30 euro per rol of set, afhankelijk van het materiaal en de lengte die je nodig hebt. Voor een gemiddeld huis ben je met 40 tot 60 euro aan materiaal klaar. Laat je het door een vakman doen, dan reken je op een veelvoud daarvan, dus dit is bij uitstek een klus om zelf te doen.
Wil je toch investeren in meer warmte dit stookseizoen, kijk dan ook eens naar je verwarmingssysteem zelf. We schreven eerder al over zelf vloerverwarming leggen en over hoe je je radiatoren weer optimaal laat presteren. Tochtstrips en een goed werkende verwarming versterken elkaar: je houdt de warmte binnen en je verwarmt efficiënter.
Zo pak je het slim aan dit weekend
Loop met een blaadje papier je hele huis door en noteer elke kier die je voelt of ziet: ramen, deuren, kruipluik, leidingdoorvoeren. Koop daarna in een keer alle materialen die je nodig hebt, zodat je niet drie keer naar de bouwmarkt hoeft. Begin bij de voordeur en de slaapkamerramen, want daar merk je het verschil het snelst.
Het is geen glamoureuze klus en niemand fotografeert een tochtstrip voor Pinterest, maar het is wel een van de weinige klussen in huis die zichzelf binnen een paar maanden terugverdient. En dat is precies het soort onderhoud waar je in januari blij mee bent, als de rest van de straat de thermostaat op 22 graden heeft staan en jij het al warm genoeg vindt bij 19.